Santo Antao

Wyspa ognia, gór, zielonych zakątków i magicznych zachodów słońca.

Wyspa św. Antoniego – Santo Antao jest drugą pod względem wielkości w archipelagu Wysp Zielonego Przylądka. Ten niezwykle malowniczy, ale zarazem budzący turystyczny respekt skrawek ziemi zawiera w sobie wiele krajobrazowych sprzeczności podkreślających walory przyrodnicze. Z jednej strony wyspa jest zielona, miejscami płaska i tropikalna, a z drugiej fascynuje księżycowym krajobrazem i górzystym charakterem. Z powodu tej różnorodności Santo Antao jest celem wyprawy przede wszystkim dla turystów uwielbiających piesze wędrówki po niesamowitych afrykańskich szlakach. Różnice poziomów bywają bardzo znaczące, a nieodłącznym elementem krajobrazu są skalne ściany, wąwozy, kaniony i doliny, pomiędzy którymi można trafić na ujmujące pola uprawne. Podczas wędrówek z dala od hałaśliwych tłumów nieustannie podziwia się wspaniały błękit oceanu oraz wysokie góry. Malownicze wioski wyglądają jak gdyby były przyklejone do górskich zboczy, a urwiste ściany w wielu miejscach schodzą wprost do oceanu. Niesamowitych wrażeń dostarcza przejazd samochodem mrożącymi krew w żyłach serpentynami przecinającymi górskie zbocza, który jest później złagodzony widokiem na kolorowe kwiaty oraz plantacje kawy, trzciny cukrowej, kokosów, mango, bananowców i gujawy. Emocjonujący dzień na Santo Antao jest najczęściej podsumowany szklaneczką lokalnego rumu wytwarzanego tradycyjnymi metodami znanymi jedynie wyspiarzom.

Santo Antao jest najdalej na zachód wysuniętą wyspą Cape Verde i całego kontynentu afrykańskiego oraz jednocześnie największą wśród Wysp Zewnętrznych. Chociaż jest to wyspa wulkaniczna, ze względu na zróżnicowany krajobraz uchodzi za najbardziej rolniczą w całym archipelagu i pozostaje w czołówce pod względem liczby ludności. Najwyższym szczytem jest Pico de Coroa osiągający wysokość niemalże 2 tys. m n.p.m., występuje tam mnóstwo dolin, a turystyczne oko w wielu miejscach cieszy soczysta, tropikalna zieleń. Wyspa poprzecinana jest „ribeiras”, czyli wilgotnymi dolinami i ciekami wodnymi utworzonymi przez naturę pomiędzy zboczami gór, co gwarantuje utrzymywanie rolnictwa na wysokim poziomie. Rośnie tam mnóstwo odmian bananowca, dlatego banany podawane na różne sposoby są nierozłącznym elementem wyspiarskiej kuchni. Północ wyspy jest prawdziwym spichlerzem, gdzie każdy kawałek ziemi wykorzystywany jest pod uprawę, natomiast południe to wysokie góry i jałowy krajobraz z kilkoma wulkanicznymi plażami.

Nazwa wyspy pochodzi od chwili jej odkrycia przez Portugalczyka Diego Alonso, czyli dnia 16 stycznia 1462 r. kiedy to przypadał dzień świętego Antoniego. Wyspa przez wiele lat pozostawała w cieniu aż do roku 1548, w którym na Santo Antao przybyli osadnicy z Portugalii i Hiszpanii, a także żydowscy uciekinierzy wygnani z Półwyspu Iberyjskiego. Kolebka dzisiejszej Ribeira Grande, czyli pierwotnego Povacao, powstała w XVII wieku podczas największego napływu ludności. Później wyspa trafiła pod dzierżawę hrabiego Santa Cruz, który sprowadził w te strony Anglików, a rody bogate Rocheteau i Bettencourt przyciągnęły kolonizatorów z Francji, a wraz z nimi europejski koloryt. Na historii wyspy największym echem odbił się w XIX stuleciu konflikt między mieszkańcami doliny Paul i Ribeiry Grande, niemniej dzięki eksportowi takich towarów jak wino i kawa, wyspa pozostała w dobrych relacjach z pozostałymi wyspami, Europą i Afryką.

Stolicą wyspy jest Ribeira Grande – urocza miejscowość wciśnięta między ocean i wysokie góry. Kolorowe domy i labirynt wąskich uliczek tworzą wspaniały kontrast z drzewami owocowymi i wzgórzami dominującymi w tle. Nad miastem czuwa statua św. Antoniego umieszczona na wysokiej skale, z kolei pierwsza nazwa Povacao de Santa Cruz, czyli Miasto Świętego Krzyża, związana jest z jej założycielem – hrabią de Santa Cruz. W 1595 roku mieszkańcy zbudowali pierwszy kościół, który stał się przyczółkiem do założenia większej osady. W miasteczku można znaleźć wypożyczalnię sprzętu nurkowego, a także skromną bazę noclegową.

Porto Novo – ładne portowe miasteczko z labiryntem wąskich uliczek jest miejscem, w którym przybysze zaczynają najczęściej przygodę z wyspą. Porto Novo leży po południowej, płaskiej stronie wyspy, dlatego w przeciwieństwie do Ribeira Grande może stawiać na rozbudowę infrastruktury turystycznej. Dla wielu miłośników trekkingu jest to baza wypadowa do zdobycia wulkanu Cova i zwiedzania wąwozu Ribeira da Torre, czyli malowniczej Doliny Wież. Nadbrzeżne promenady i miejskie ogrody są zadbane, choć miasteczku daleko do europejskich kurortów. Inwestorzy widzą jednak w tym uroczym zakątku spory potencjał turystyczny i z roku na rok powstają nowe hotele i restauracje. Na wschodzie miasteczka można znaleźć osłoniętą plażę z czarnym wulkanicznym piaskiem.

Ponta do Sol – urocza rybacka wioska leżąca na północnym wybrzeży wyspy jest jednocześnie jej najdalej wysuniętym północnym punktem. Zabudowa Ponta do Sol jest ładna z historycznym charakterem i nie ma problemu ze znalezieniem noclegu czy typowo wyspiarskiej knajpki. Centralnym miejscem jest port rybacki związany głównie z handlem oraz przestronny plac z miejskim urzędem i kościołem, przy których skupia się życie miasteczka. Atutem Ponta do Sol jest niewątpliwie położenie związane z dawnymi podziałami geograficznymi. W tym miejscu miał znajdować się symboliczny koniec świata, z którego można podziwiać majestatyczne góry i wysokie fale wzburzonego oceanu.

Tarrafal de Monte Trigo – niewielka osada zatopiona w górzystym krajobrazie, położona na zachodnim wybrzeżu, której krajobrazowym atutem jest długa, piaszczysta plaża z ciemnym, wulkanicznym piaskiem. Jest to jedno z najciekawszych miejsc na Santo Antao, gdzie można oddać się błogiemu wypoczynkowi połączonemu z kąpielą przy dobrych warunkach pogodowych.

Paul – rajski ogród Capo Verde znany jest na wyspie z hucznych obchodów dnia św. Antoniego. Co roku 12 czerwca, po mszy świętej, odbywają się wyścigi konne, zjeżdżają się bębniarze z całej wyspy, a na uliczkach pojawiają procesje. Choć wyspa jest w dużej części skalista, Paul to prawdziwa oaza pełna soczystej zieleni. Rosną tam papaje, banany, pomarańcze i wiele innych gatunków roślin i owoców. W Paul znajduje się kilka zabytkowych budynków, a ciekawostką są okoliczne formacje skalne oraz nadzwyczaj mocny grog uprawiany na okolicznych polach.

Wyspy Zielonego Przylądka mają specyficzną kuchnię opartą w dużej mierze rodzinnych tradycjach i słownych przekazach. Jest niezwykle bogata ze względu na liczne zapożyczenia z kuchni portugalskiej oraz afrykańskiej. Chociaż trudno wyobrazić sobie mieszankę ryb z langustą czy kukurydzy z maniokiem, takie właśnie potrawy można znaleźć na stole w restauracji. Ze względu na charakter wyspiarski regionu dominują ryby. Tuńczyka pod każdą postacią dostanie się w wielu miejscach, podobnie jak dorsza, owoce morza, kalmary, ośmiornice, kraby, małże, homary czy krewetki. Niektóre restauracje serwują także mięso z rekina. Za narodową potrawę uchodzi jednak „Cachupa”, która na każdej wyspie różni się składnikami i kolejnością ich dodawania. Dlatego efekt wielogodzinnego gotowania kukurydzy, białej fasoli, solonej wieprzowiny, kurczaka, boczku, ziemniaków, kapusty i przypraw bywa wyborny.

Najpopularniejsze potrawy kuchni Cabo Verde:

Arroz kimarisco – ryż z owocami morza
Cachupa – potrawa/gulasz z kukurydzy i fasoli z mięsem lub rybą
Pasteis – okrągłe paszteciki z nadzieniem rybnym
Churrasco – grillowane mięso z kurczaka
Djaga-cida – danie z fasoli, mąki kukurydzianej i cebuli z dodatkiem liści laurowych
Zerem – potrawa z mleczka kokosowego, mąki kukurydzianej, cebuli, pomidorów i zielonej fasolki
Pudim de qurijo – pudding z białego sera
Caldo de Peixe – rosół z Cape Verde
Buzio – gulasz ze skorupiaków i sosu sojowego
Percebes – morskie paluszki
Pao de coco – chleb kokosowy

Potrawy okraszone bywają sosami na bazie miodu z trzciny cukrowej. Do mięs i ryb podaje się najczęściej ryż, frytki lub słodkie ziemniaki. Warto pamiętać, że porcje są przeważnie bardzo duże, więc za pierwszym razem nie należy przesadzić z zamówieniem. Obowiązkowym dodatkiem są liczne warzywa i owoce. Bez ograniczeń można zajadać się pomidorami, ogórkami, kapustą, jabłkami, bananami, gujawą czy mango. Na deser jada się najczęściej słodkie konfitury z papai i koziego sera, a na bazarze można kupić marmoladę z gujawy. Smaczne jest także ciasto „Bol de Cuscus” wytwarzane z kukurydzy połączonej z cukrem, podawane z masłem i serem cabra. Najbardziej znanym starterem jest natomiast „Bafos” czyli przekąska z owoców morza, pomidorów, papryki i cebuli. Na Cabo Verde znany jest nie tylko kozi ser, ale także grog, konfitury z papai i likiery sporządzane według tradycyjnych przepisów.

Najpopularniejszym alkoholem jest grog z Santiago, który najlepiej smakuje z dodatkiem miodu lub melasy. Jest to niezwykle aromatyczny i orzeźwiający napój. Bez trudu można nabyć rozmaite gatunki wina przywiezionego z Portugalii, niemniej poszczególne wyspy mogą pochwalić się dobrymi trunkami z lokalnych winnic. Piwosze są raczej skazani na portugalskie piwa Strela, Sagres, Imperial czy Super Bock, natomiast kawosze z pewnością będą zachwyceni aromatem kawy z Fogo. Plantacje kawy mają bowiem wieloletnie tradycje, których produkt uchodzi wręcz za luksusowy. Na miłośników mocniejszych trunków czeka „Caipirinha”, czyli drink sporządzony na wódce z trzciny cukrowej „cachaca”.

Kuchnia Santo Antao potrafi zadziwić doświadczonych smakoszy afrykańskiej kuchni dzięki unikalnym produktom dostępnym tylko w tym regionie. Charakteru potrawom nadaje drzewko chlebowe „fruta-pao” czy słodkie pataty upieczone w gorącym popiele, smakujące wyjątkowo z kozim mlekiem. Znana jest także potrawa „cachupa” przygotowana ze świeżej kukurydzy.

Wyspy Zielonego Przylądka to specyficzny tygiel różnych ras i kultur, które spotkały się na obszarze jednego archipelagu. W związku z tym społeczeństwo jest bardzo zróżnicowane, a pod względem historycznym można zaobserwować wpływy portugalskie, angielskie, hiszpańskie, hinduskie, włoskie, brazylijskie, holenderskie, żydowskie czy francuskie. Przez Cavo Verde przetoczyły się fale piratów, kolonistów, kupców, marynarzy i niewolników z różnych zakątków świata. Dlatego Kabowerdyjczycy z poszczególnych wysp mogą różnić się kolorem skóry, włosów i oczu. Pomimo różnic kraj uchodzi za bezkonfliktowy etnicznie i religijnie, a jedyne różnice można zauważyć w sferze językowej i kulturowej na poszczególnych wyspach. Tradycje, wierzenia i sztuka są najczęściej efektem zetknięcia kultury plemion afrykańskich z europejskim chrześcijaństwem. Efektem tej mieszanki jest język kreolski będący mieszanką akcentów afrykańskich i portugalskich.

Wyspiarze uwielbiają sport, szczególnie piłkę nożną ze względu na obecność ich przedstawicieli w znanych klubach piłkarskich na całym świecie. Typowy słowem dla Kabowerdyjczyków jest „Morabeza” odnoszące się do ich mentalności, filozofii życia, gościnności i spontaniczności. Mieszkańcy Cabo Verde są bardzo religijni. Wpływy kościoła katolickiego widoczne są na każdej z wysp i odgrywają ważną rolę w życiu społecznym i politycznym. Pomimo ewangelizacji bardzo silne pozostają rytuały i zwyczaje wywodzące się z tradycyjnych wierzeń znanych w Afryce. Przykładowo znanym obyczajem związanym ze świętem religijnym jest „bandeiras”, czyli obchody dnia św. Filipa, kiedy Kabowerdyjczycy wystawiają swoje konie do corocznego wyścigu. Jest to emocjonujące widowisko, któremu towarzyszą pochody i rozmaite zabawy.

Uroczyście obchodzi się Boże Narodzenie i Wielkanoc, każda parafia na poszczególnych wyspach czci swojego patrona, a szczególnym kultem kabowerdyjskim otacza się Matkę Boską. Każdego roku huczny, bogaty i bajecznie kolorowy jest karnawał, podczas którego pomysłowość strojów i barw hipnotyzuje turystów. Pełno jest wtedy pochodów, tanecznych zabaw i maskarad.

Mieszkańcy Cabo Verde są życzliwie nastawieni do turystów, serdecznie witają się i zapamiętują swoich rozmówców z restauracji, sklepów, barów i targowisk. W przeciwieństwie do mieszkańców Afryki nie mają żyłki handlowej, więc nie są natrętni, nie zaczepiają turystów, a tym samym nie targują się. Zwyczajnym pozdrowieniem jest uniesiony do góry kciuk, nie mający nic wspólnego z popularnym „ok”. Napiwki są wliczone w cenę, niemniej ze względu na niskie zarobki personelu warto dorzucić 5-10% wartości rachunku.

Wyspy Zielonego Przylądka oferują turystom szukającym aktywności fizycznej naprawdę wiele. Na każdej z wysp można uprawiać turystykę pieszą. Bez problemu można wypożyczyć auto, żeby dotrzeć w odległe zakątki archipelagu. Ponadto lokalne agencje organizują rajdy samochodami terenowymi, przejażdżki quadami i wyprawy jeździeckie. Zbędne kalorie można także zgubić jeżdżąc rowerem.

Cabo Verde jest także rajem dla miłośników wędkarstwa i dalekomorskich połowów, chętnie zaglądają tam miłośnicy rozmaitych sportów wodnych takich jak windsurfing czy kitesurfing, a także nurkowanie.

Wyspa Santo Antao jest przede wszystkim doskonałym miejscem do uprawiania turystyki górskiej ze względu na duże różnice wysokości, walory krajobrazowe i wymagające szlaki. Ciekawe formacje skalne w kształcie iglic znajdują się w Ribeira da Torre, przez Ribeira da Janela można wędrować do szczytu Cruz, a krajobrazowo urocze są doliny Ribeira de Cha de Padras i Ribeira Figueiral odchodzące od Ribeira Grande. Warto także pokonać trasę wzdłuż Ribiera Grande przez przełęcz Ribeira da Garca do wioski Cha das Igreja.

Ribeira da Torre – przepiękna płaska dolina, otoczona stromymi zboczami, położona jest u zbiegu dwóch niewielkich „ribeiras”: Lomba i da Vinha. Miejsce jest niezwykle urocze, gdzie przy obficie nawodnionych ogrodach rosną wyspiarskie rośliny. Podczas wędrówki można zobaczyć niezwykłe formacje skalne w kształcie iglic, ciekawe doliny i malowniczo położone domki. Jeden z najciekawszych szlaków pieszych wiedzie wzdłuż Ribeira Grande przez przełęcz w Ribeira da Garca do wioski Cha das Igreja.

Fontainhas – wyjątkowe miejsce na Santo Antao, położone wśród wysokich gór z jednej strony i wzburzonego oceanu z drugiej. Szlakiem pieszym można dotrzeć na niezwykły punkt widokowy, z którego można podziwiać wspaniały krajobraz pełen przepaści, zadziwiających formacji skalnych i ścieżek wijących się po zboczach gór.

Kamień de Letreiro – nieopodal małej wioski Janela można znaleźć Pedra de Letreiro – tajemniczy, blisko trzymetrowy kamień pokryty literami i znakami. Jest to jedna z niewielu atrakcji na wyspie. Napisy na kamieniu upamiętniają śmierć żeglarza Antonia z Fezu, choć część tajemniczych znaków pochodzi z wcześniejszych okresów i od lat zwraca uwagę badaczy historii.

Farol de Boi – jeszcze jedno z widokowych miejsc na Sao Antao. Malowniczą drogą można dostać się do tzw. Latarni Wołu znajdującej się nieopodal Pontinha de Janela. Jest to najstarszy tego typu obiekt archipelagu zbudowany w latach 1884-1886. Choć po dawnej świetności nie ma już zbyt wielu śladów, warto odwiedzić punkt ze względu na widoki.

Wulkan Cova – z miejscowości Paul można wybrać się na niezwykłą wędrówkę do rolniczego krateru Cova. Górska droga jest jedną z największych atrakcji Cabo Verde i wznosi się na wysokość 1200 m n.p.m. Zamglona kaldera Cova jest wymarzonym tematem fotograficznym i doskonale nadaje się do trekkingów.

Kiedy najlepiej wybrać się na Wyspy Zielonego Przylądka?

Ogólnie wyspy Cabo Verde są kierunkiem całorocznym, a główny sezon turystyczny trwa od listopada do kwietnia. Luty to okres karnawału, natomiast między sierpniem a październikiem przypada niezbyt intensywna pora deszczowa. Wyspy Zielonego Przylądka można odkrywać praktycznie o każdej porze roku ze względu na zachęcające do wypoczynku temperatury powietrza. Najprzyjemniej jest w styczniu i lutym, różnica między dziennymi a nocnymi temperaturami wynosi około 5 st., a temperatura wody przez cały rok waha się w granicach 22-27 st.

Capo Verde świętuje przez cały rok, a święta na poszczególnych wyspach są zawsze przyjemną atrakcją turystyczną. W lutym można trafić na Kreolski Karnawał, koniec kwietnia to Święto Flagi, w maju na Festiwal Gamboa, w czerwcu święto św. Jana, w sierpniu Festiwal Muzyki na Kociej Plaży, we wrześniu Festiwal Muzyki na Sal, a w listopadzie Dzień Kukurydzy.

Jaka waluta obowiązuje na Wyspach Zielonego Przylądka?

Walutą Capo Verde jest Escudo Republiki Zielonego Przylądka (ESC)  1 escudo = 100 centavos.

Gdzie i jakie pamiątki kupić na Cabo Verde?

Standardowymi pamiątkami przywożonymi z Cabo Verde są grog, kawa z Fogo i wina (najbardziej znany grog pochodzi z Santo Antao, z dolin Ribeira da Torre, Janela, Paul i Ribeira Grande). Chodliwym towarem są czerwone i białe wina z Fogo. Do zakupów można dołączyć puszkę tuńczyka w oleju z Sao Nicolau, buteleczkę ostrej oliwy „malagueta” czy też sól kuchenną i do kąpieli wydobywaną na wyspie Sal. Popularnością cieszą się oryginalne bawełniane tkaniny, plecione koszyki i kapelusze, ceramika i obrazy malowane przez lokalnych artystów. Większość towarów można znaleźć w sklepach, na lotniskach i centrach kultury. W wielu miejscach można kupić unikalną biżuterię, drewniane maski i mnóstwo innych gadżetów. Ciekawostką są pamiątkowe znaczki pocztowe, których tematyka opowiada o bogactwie kulturowym i historycznym Cabo Verde. Wartościową pamiątką będzie także płyta z muzyką Cesarii Evory – królowej pieśni „morna”. Aby przywieźć oryginalne przedmioty należy szukać miejsc z napisem Cabo Verde Artesano oraz lokalnych warsztatów rzemieślniczych. I tak każda wyspa ma swój skarb: Santiago – ręczne tkaniny z geometrycznymi wzorami, Sao Vincente – instrumenty, obrazy, biżuteria, Santo Antao – kosze, Boa Vista kapelusze ze słomy i ceramika, Fogo – ozdoby z zastygłej lawy i kawa, Brava – hafty, Maio – ceramika kuchenna.

Jaki czas obowiązuje na Wyspach Zielonego Przylądka?

Czas polski minus 2 godziny, a gdy w Polsce jest czas letni – minus 3 godziny.

Jak poruszać się po Cabo Verde?

Archipelag dysponuje czterema lotniskami międzynarodowymi, które mają bezpośrednie połączenie z kilkoma krajami Unii Europejskiej. Na Cabo Verde bez większych problemów można dostać się statkiem rejsowym czy wycieczkowym. Aby dotrzeć na inne wyspy trzeba przejrzeć trasy czarterów. Na lotniskach wysp nie ma środków transportu publicznego. Komunikacja pomiędzy poszczególnymi wyspami odbywa się drogą lotniczą i morską. W dużych miastach dobrze funkcjonuje transport publiczny, autobusy docierają prawie do wszystkich dzielnic, niemniej między miejscowościami nie ma połączeń autobusowych. W mniejszych miejscowościach i na wsiach funkcjonuje transport zwany „aluguer” i samochody jeżdżą właśnie z takimi tabliczkami. Za opłatą „aluguer” można dojechać do większości dostępnych miejsc. „Taxi” są zadbane i w zależności od wyspy mają inny kolor. Na każdej wyspie bez trudu można wynająć samochód (potrzebne jest międzynarodowe prawo jazdy), by w ten sposób podziwiać uroki Cabo Verde.

Jak są ograniczenia celne?

Do krajów Unii Europejskiej można wwieźć bez cła 2 litry wina, 1 litr alkoholu powyżej 22% oraz inne towary do wartości 430 euro.

Jakie plaże są na Santo Antao?

Piaszczystych plaż należy szukać w niewielkich zatoczkach ukrytych wśród górskich zboczy. Najbardziej znaną plażą Santo Antao jest długa, wulkaniczna plaża z drobnym piaskiem w pobliżu Tarrafal de Monte Trigo. Wulkaniczna plaża znajduje się także na wschód od Porto Novo.

Przy hotelach wyższej kategorii lub w wybranych kurortach plaża jest usypywana sztucznie lub znacznie różni się od typowych plaż miejskich, dlatego wybierając kurort i hotel warto upewnić się do jakiej plaży będziemy mieć dostęp.

Jakie dokumenty są potrzebne w razie konieczności skorzystania ze służby zdrowia?

Nie ma obowiązku szczepień, niemniej turyści podróżujący przez Senegal i inne kraje afrykańskie muszą mieć wpis do międzynarodowej książeczki zdrowia. Szpitale, apteki i ośrodki zdrowia są dosyć dobrze wyposażone, jednak nie na wszystkich wyspach pomoc medyczna jest dostępna.

Zalecane jest wykupienie kompleksowego ubezpieczenia podróżnego, w tym od następstw nieszczęśliwych wypadków, pokrywającego koszty hospitalizacji i ewentualnego transportu medycznego do kraju, po uprzednim upewnieniu się, że jest respektowane w danym kraju.

Ze względu na inną florę bakteryjną należy starannie wybierać restauracje lub jadać w hotelach, przestrzegać podstawowych zasad higieny oraz zwracać uwagę na warunki w jakich przygotowuje się i przechowuje jedzenie. Turyści powinni pić wyłącznie wodę butelkowaną, ewentualnie gotowaną co najmniej 10 min.

Przed wyjazdem warto sprawdzić czy szczepienia nie są zalecane sezonowo i profilaktycznie zaszczepić się przed wskazanymi chorobami. Poszczególne zalecenia sanitarne pozwalające uniknąć zachorowania na różne choroby dostępne są na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Od obywateli RP są wymagane wizy, które można uzyskać w Ambasadzie Republiki Zielonego Przylądka w Berlinie oraz na niektórych lotniskach międzynarodowych (Sal i Prai). Wizy są ważne 3 miesiące od wyjazdu. Paszport musi być ważny co najmniej 6 miesięcy od daty powrotu do Polski.

Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl.

Państwo podlega kompetencji terytorialnej Ambasady RP w Dakarze (Senegal):

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Senegalu
Senegal, Dakar, Route des Almadies, Les Jardins des Almadies (en face King Fahd Palace), App. 4/A, B.P. 14419, Dakar-Peytavin
Tel.: +221 33 859 57 70 Faks: +221 33 865 14 87
dakar.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www.dakar.msz.gov.pl